Polikistik Over Sendromu (PCOS): Evrimsel Bir Paradoks

Polikistik over sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınları etkileyen bir endokrin hastalığıdır. Sendrom polikistik over morfolojisi, kronik yumurtlama bozukluğu ve androjen hormonların artışıyla karakterizedir ve başta infertilite olmak üzere insülin direnci ve tip 2 diyabet gibi hastalıklarla da doğrudan ilişkilidir. PCOS’un görülme sıklığı kullanılan tanı kriterlerine göre değişiklik göstermektedir.

Yazıyı oku →

İnsanlarda Neden Varis Olur? Variköz Venler Üzerine Kısa Evrimsel Değerlendirme

Variköz venler, vücutta çeşitli organların kapiler yataklar vasıtasıyla beslenmesinden sonra kanın toplanarak kalbe dönüşünü sağlayan venlerin anormal derecelerde genişleyip (dilate olup) sıklıkla kıvrımlı bir hâl alıp fonksiyonel özelliklerini yitirmesiyle ortaya çıkan, venöz yetersizlik barındıran venlerdir. İnsanlarda variköz venler (ya da varis), genellikle alt ekstremitelerde süperfisyel (yüzeyel) bölgelerde görülür. Bu makâlede insanlarda variköz ven oluşma mekanizmasına çok fazla teknik ayrıntılara girmeden evrimsel bir perspektiften bakacağız.

Yazıyı oku →

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıklarında Payı Olan Etmenleri Anlamak İçin Evrimsel Tıp Yaklaşımı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedenleri ve mekanizmaları üzerine birçok çalışma yayımlanmasına rağmen, KOAH’ın neden insanlarda gelişim gösterdiği neredeyse hiç çalışılmamıştır. Nedenler ve mekanizmalar gibi fiili etmenlerin yanında hastalığın neden varolduğu ve insanlarda geliştiği gibi asıl etmenleri açıklamak için evrimsel tıp yaklaşımı gerekmektedir. evrimsel tıp kavramlarına göre; hastalığa yatkınlıkla, hastalığa yatkınlıkla ilgili genlerin özelliklerinin evrimsel süreçteki doğal seçilimiyle edinilir. Bu yazıda, güncel evrimsel tıp teorileri üzerinden KOAH’ın neden insanlarda gelişme gösterdiğiyle ilgili aşağıdaki altı nedeni tartışıyoruz: (1) evrimsel sınırlar; (2) çevresel değişimler ve evrim uyuşmazlığı; (3) patojenik mikroorganizmalarla evrimdaşlık; (4) yaşam geçmişi takası; (5) savunmalar ve tutarları, ve (6) sağlık pahasına üreme başarısı. Bakış açımız “Neden insanlar uzun evrimsel geçmişine rağmen bu yaygın hastalığa, KOAH’a, yatkın?” temel sorusunun evrimsel yanıtlarının ardına düşüyor. evrimsel tıbbın sunduğu bakış açılarının, araştırmacıların çalışmalarının önemini daha iyi anlamaları için gerekli olduğuna inanıyoruz.

Yazıyı oku →