Fas’ta Yeryüzünün En Eski Homo sapiens Fosilleri Bulundu

FAS’TA YERYÜZÜNÜN EN ESKİ HOMO SAPİENS FOSİLLERİ BULUNDU

Max Planck Enstitüsü ve Fas Ulusal Enstitüsünden bilim insanlarının Fas’ta yürüttüğü araştırmada birtakım taş aletler ve hayvan kemikleriyle birlikte Homo sapiens kemikleri de keşfedildi. Bulunan kemikler yaklaşık 300 bin yıl öncesine tarihlendirildiğinden, elde edilmiş olan Homo sapiens fosillerinin türümüze ait bilinen en eski örneği teşkil etmesi söz konusu oluyor. Böylece klâsik literatürde modern insanların geçmişine dair sürekli söylenegelen 200 bin yıllık tarih, yeni çalışmalarla birlikte 100 bin yıl öncesine daha çekiliyor.

 

Kafatası

Keşfedilen fosillerin bilgisayarlı tomografi taramalarıyla elde edilen kompozit rekonstrüksiyonları görülüyor. Yapılan incelemede kemiklerin yaklaşık 300 bin yıllık olduğu bulundu. Fosilin modern insanlarla olan morfolojik benzerlikleri göze çarpmakla birlikte tam globüler olmayan arkaik görünümlü kafatası da (mavi) rapor edildi. Kafatasının bu morfolojisi, Homo sapiens evrimsel seyrinde beynin evrimine dair bulgular da taşıyor. (Philipp Gunz, MPI EVA Leipzig)

Modern insanlardan ve elde edilen fosillerden alınan genetik bilgiler, türümüzün orijininin Afrika olduğunu ifade eder. Şu ana kadar bulunan en eski tarihlendirilmiş Homo sapiens fosilleri Etiyopya’da ve Güney Afrika’da bulunmuş olup yaklaşık 195 bin ve 260 bin yıllıktı; bu nedenle çoğu araştırmacı ve bilim insanı, modern insanların Doğu Afrika’dan orijin alıp en az yaklaşık 200 bin yıllık bir tarihinin olduğunu varsaymaktaydı. Ancak Fas’ta bulunan yeni fosil, modern insanların geçmişinin sanılandan çok daha eskiye gittiğini ve Afrika’dan göçün öncesinde insanların Afrika’ya hâlihazırda yayılmış olabileceğini düşündürüyor.

Fas’ta ilgili fosilin keşfedildiği bölge olan Jebel Irhoud, 1960lı yıllardan beri özellikle Taş Devri araştırmaları için ön planda. Özellikle son dönemde bu bölgede keşfedilen Homo sapiens fosilleri, bölgenin arkeolojik ve antropolojik önemini daha da artırmış durumdaydı. Yine burada keşfedilen kafa iskeleti, dişler ve uzun kemikler özel bir tarihleme metodu olan termolüminesans ile 300 bin yıl öncesine tarihlendirildi.

Bugün yaşayan insanların başı, atalarımız ve daha eski fosillerden ince-yuvarlak bir yüz ve daha küresel bir kafatası gibi birtakım özellikler bakımından ayrılıyor. Bulunan fosiller de modern görünümlü yüz, dişler ve geniş fakat arkaik görünümlü bir kafatası barındırıyor. Çalışmacıların yürüttüğü bilgisayarlı tomografi ve üç boyutlu ölçüm çalışmaları da fosilin, modern insanlardan ayrılamayacak kadar morfolojik benzerlikler barındırdığını gösteriyor. Ancak fosilin modern fasyal morfolojisiyle birlikte arkaik biçimli kafatası da not ediliyor. Kafatasının iç yüzeyi, ilgili örneğin beynin şekli hakkında da bilgi veriyor. Araştırmacılara göre, oldukça eski bir Homo sapiens fosili üzerinde bulunan bu tip modern fasyal nitelikler ve beynin şeklinde dair elde edilebilen veriler, türümüzün şu anki modern görünümünün ve beyin morfolojisinin sandığımızdan çok daha eski bir dönemde kazanılmış olabileceğine vurgu yapıyor olabilir. Yakınlarda yapılan başka bir çalışmada ise Neandertal ve Denisovanlardan alınan antik DNA ile modern DNA kıyaslamasında beyin ve sinir sistemi fonksiyonlarını etkileyen bir dizi farklılık keşfedilmişti. Kafatasının evrimsel seyirdeki değişimleri de beyin konnektivitesini, organizasyon ve gelişimini etkileyen bir dizi genetik değişimle ilgili olabilir.

Fosillerin ayrıca yanında bazı hayvan kemikleriyle ve bazı taş aletlerle birlikte bulunması, fosilin yaşadığı dönemde avcılıkla ilgilendiğine dair bir bulgu olarak yer aldı. Fosilin yanında bulunan taş aletler, Orta Taş Devriyle ilişkilendirildi. Çalışma, Nature dergisinde 7 Haziran 2017 tarihinde yayımlandı.

Referans Makale

Jean-Jacques Hublin, Abdelouahed Ben-Ncer, Shara E. Bailey, Sarah E. Freidline, Simon Neubauer, Matthew M. Skinner, Inga Bergmann, Adeline Le Cabec, Stefano Benazzi, Katerina Harvati, Philipp Gunz. New fossils from Jebel Irhoud, Morocco and the pan-African origin of Homo sapiensNature, 2017; 546 (7657): 289 DOI: 10.1038/nature22336

 

Reklamlar

One response to “Fas’ta Yeryüzünün En Eski Homo sapiens Fosilleri Bulundu

Soru, Görüş ve Eleştirileriniz: (Uygunsuz İçerikler Kaldırılacaktır)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s