İnsanlar maymunlardan mı evrimleşmiştir?

Evrimsel Tıp Topluluğunun web-sitesindeki ilk soru-cevap makalesi ile birlikteyiz. Evrimsel Tıp Topluluğu olarak sitemizdeki Soru-Cevap kısmında evrim teorisi, insan evrimi ve evrimsel tıp alanlarında araştırmacı ya da takipçilerin en sık karşılaştıkları problemler veya anlaşılması güç noktalara alanlarında uzman, deneyimli isimler ve başarılı çalışmalarıyla ön plana çıkmış akademisyenlerin verdikleri yanıtları derleyeceğiz. Böylelikle bu alanlara dair bilgi eksikliği ve kafa karışıklıklarını en aza indirmeyi umuyoruz. İlk sorumuz, insanların maymunlardan evrimleşip evrimleşmediği üzerine olacak. İlerleyen günlerde “Soru-Cevap” kategorisi altında başka popüler soruları incelemeye devam etmekle birlikte hâlihazırda yanıt verilen sorulara farklı isimlerin açıklamalarını da ekleme şansımız olacaktır. Bu nedenle ilgili soruları belirli periyotlarda takip etmenizi topluluk olarak tavsiye etmekteyiz.

İnsanlar maymunlardan mı evrimleşmiştir?
insanmaymun

Bu soruya değerli isimlerce verilen yanıtlar şu şekildedir:

Prof. Dr. Mustafa Sözen, Bülent Ecevit Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı Başkanı:

“Bu soruya cevap verirken cevabı sadece insanla sınırlandırmamak gerekiyor. Ancak ben yine de insandan başlayarak cevap vereyim. Yapılan tüm bilimsel çalışmaların sonuçları günümüzdeki bütün maymunların ve insanların aynı kökenden evrimleştiğini ortaya koymaktadır. Yani bu evrimsel süreç bizim soyumuzun insan olmasıyla sonuçlandı, bir diğer soyun bugün Şempanze olmasıyla, bir diğer soyun evrimsel süreci de onların bugün örneğin Goril olmasıyla sonuçlandı. Ancak bu saydığımız türlerin hepsinden geriye doğru gidersek yaklaşık 12 milyon yıl önce hepsinin aynı türe çıktığını görüyoruz. Günümüze kadar ortaya çıkarılan fosiller ve bu türlerin bu gün yaşayan bireylerinin genetik yapılarının karşılaştırılması bu sonucu ortaya koyuyor. Şempanze, Goril, Orangutan türleri insana en yakın akraba kabul edilen büyük kuyruksuz maymunlar grubundandır. Uzun kuyruklara sahip olan pek çok diğer maymun grubu ise çok daha uzaktır, ancak hepimiz birden Primatlar takımının içinde sınıflandırılıyoruz ve bütün Primat türlerinin de yaklaşık 65 milyon yıl önce ortak bir ataya sahip olduklarını görüyoruz. Aslında bu süreç sadece insanlar ve diğer primat üyeleri ile sınırlı değildir. Evrim teorisi bugün dünya üzerinde yaşamakta olan geçmişte yaşayıp nesli tükenmiş bütün türlerin ortak bir ataya sahip olduğunu öne sürmektedir. Buradan hareketle bugün yaşamakta olan bütün Primat üyelerinin günümüzden 65 milyon yıl önce ortak bir ataya sahip olmalarının ötesine geçeriz ve bu gün yaşamakta olan bütün memeli türlerinin yaklaşık 200 milyon yıl önce ortak bir ataya sahip olduğunu görürüz. Bitmedi Sürüngen, Kuş, Memeli gibi bütün karasal omurgalı türlerinin yaklaşık 300 milyon yıl önce ortak bir ataya sahip olduğunu görürüz. Böylece geriye doğru 3,8 milyar yıl öncesine gidersek ise bakteriden bitkiye, mantara, hayvana ve insana kadar bütün canlı türlerinin ortak atasına ulaşırız. Yani ortaya koyduğunuz tarihe kadar bizler bir balıkla bile ortak atayı paylaştığımız dönemlere sahibiz. Hala bunun genetik mirasına sahibiz ve gelişimimizin çok erken bir aşamasında balıklarda olduğu gibi solungaç yarıklarımız oluşur ve kısa sürede kapanır. Bir balık yavrusunun ilk gelişim aşamasındaki şekli ile bir insan yavrusunun gelişiminin çok erken bir aşaması birbirine çok benzer. Tüm saydığımız gruplarla ortak atalara sahip olduğumuz dönemlerin genetik izlerini hala taşıyoruz ve yapılan genetik çalışalar bunu ortaya koyabiliyor. Şempanze, Goril ve Orangutanın kromozom sayıları 48’dir. Bizim kromozom sayımız ise 46. Hepimizin ortak bir ataya sahip olabilmesi için bir sorun var görünüyor. Çünkü ortak atadan ayrıldıktan sonra bizdeki iki kromozom kaybolmuş görünüyor ve gayet iyi biliyoruz ki insanda tek bir kromozomun bile kaybı ölümcüldür. Bu problemi çözemezsek evrim yanılıyor ve biz bu türlerle ortak bir atayı paylaşmıyoruz ve bağımsız bir şekilde ortaya çıktık demektir. Ancak özellikle son 20 yılda genetik çalışmalardaki geldiğimiz nokta ve insan genomunun çıkarılmış olması, maymunlarda çok sayıda detaylı genetik çalışmanın yapılmış olması çok önemli bir gerçeği ortaya çıkardı. Bizim genomumuzdaki 2 nolu kromozom çifti Şempanze, Goril ve Orangutanda ayrı halde bulunan iki farklı kromozom çiftinin kafa kafaya birleşmesiyle meydana gelmiş ve bizim soyumuza özgüdür. Kromozom birleşmesi veya ayrılmaları konusu biyolojide açıklanmıştır ve buna Robertsoniyan translokasyonları denir. Üstelik bu iki kromozomun birleşme yeri öyle kesin bir şekilde ortaya konulmuştur ki dünyada isteyen her bilim insanı bunun gerçek olup olmadığını araştırabilir. İki kromozomun birleşme yeri bizim 2 numaralı kromozomumuz üzerindeki 114 455 823. baz ile 114 455 838. baz arası olarak belirlenmiştir. Yani 15 baz çifti. İki farklı kromozom birleşince birisinin sentromeri faaliyetini kaybeder, bir kromozomda iki sentromer olmaz. Birleşme sırasında faaliyetini kaybeden sentromer şempanzedeki 13 numaralı kromozomuna denk geliyor. Oldukça teknik bir açıklama olduğunun farkındayım, ancak konuyu biraz bilimsel olarak takip edenler burada neyden bahsedildiğini anlarlar. Yani biz Şempanze, Goril ve Orangutan ile ortak bir atadan farklılaştık, bunların içinde de en çok Şempanzeye yakınız ve onunla yaklaşık 5 milyon yıl önce ortak bir ataya sahiptik. Tarih bayınca bizim çok daha yakın akraba olduğumuz türler vardı, ancak onların nesilleri en son 35.000 yıl kadar önce tükendi. Sadece 40.000 yıl önce dünya üzerinde birisi bizim türümüz olmak üzere 4 farklı insan türü yaşıyordu. Bu dört türün ortak atası ise yaklaşık 2 milyon yıl önce yaşamıştı.”

Reklamlar

5 responses to “İnsanlar maymunlardan mı evrimleşmiştir?

  1. Geri bildirim: İnsanlar maymunlardan mı evrimleşmiştir? | BoşArazi·

  2. Geri bildirim: Temel Makaleler 04: İnsan Evriminin Kısa Bir Özeti | Evrimsel Tıp·

  3. Geri bildirim: İNSANLAR MAYMUNLARDAN MI EVRİMLEŞMİŞTİR? | LabirentliYOL·

  4. Merhaba, bir şey sormak istiyorum, canlılardaki gen benzerliğini biliyoruz fakat bunların aynı atadan geldiği genetik ile kanıtlanmış mıdır ? bu soruyu soruyorum çünkü evrim ağacında çiftleşmeleri mümkün olmayan ve ağacın en yeni dallarından olan türlerde birçok benzer genler bulunmuş, ortak atalarından kalma değil sadece bu yeni türlerde bulunan genler, bu nasıl mümkün olabilir ? yanıtlarsanız çok müteşekkir olurum. aynı atadan geldiğimiz görüşünü sarsmasa bile evrimin temelini sarsabilecek bir olay bu(evrimin mutasyon ve canlının doğal/cinsel seçiliminden ibaret olmadığını göstermiş oldu), yeni keşfedilmiş olması da bilim adamlarının sözde yüz binlerce evrim araştırması yapıp bunu fark etmemesi bizleri derin düşüncelere sevk ediyor. belki de ateist görüşlerini bilimsel araştırmalarına sokma gafletinde bulunup böyle önemli bir keşfin yapılmasını geciktirmiş oldu bir çoğu.

    Beğen

Soru, Görüş ve Eleştirileriniz: (Uygunsuz İçerikler Kaldırılacaktır)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s