Absolüt (Mutlak) Tarihleme Metodu • Ansiklopedik Bilgi

Absolüt (Mutlak) Tarihleme Metodu
Ansiklopedik Bilgi

radioactive_decay_of_carbon-14_svg-svg

Absolüt tarihleme metodunda en iyi bilinen örneklerden biri de karbon-14 tarihlemesidir. Radyokarbon (C14) tarihleme metodunda basitçe örnekte yer alan C14’ün (radyoaktif madde) yoğunluğu ve radyoaktivitesi ölçülür. Radyoaktif maddenin yarılanmasına göre örneğin yaşı tarihlenir. Radyoaktif maddenin 50000 yıldan daha fazla yarılanmasında ölçümde meydana gelen zorluklar nedeniyle radyometrik karbon-14 metoduyla 50000 yıla kadar başarılı bir ölçüm şansımız vardır.

“Absolüt” ya da mutlak tarihleme metodu, jeolojide dinamikleri öngörülebilir biçimde fiziksel ve kimyasal sistemlere dayalı, bu nedenle de keyfî standartlar içermeyen bir tarihleme metodudur. Buradaki öngörülebilirlik, jeolojik zamanların ayrımını ve çeşitli jeolojik olayları kalibre etmekte kullanılabilir olmayı belirtmektedir. Günümüzde çeşitli tarihleme metotları kullanılmakta; ancak bunlardan yalnızca çok azı fosiller veya çeşitli ürünlerin yaşını tahmin edebilmekte; pek çok durumda ise bunlar tortuların ya da ilgili volkanik kayaların yaşını belirlemekte kullanılmaktadır. Bu yapılardan elde edilen bilgiler, elde edilen fosillerin yaşı hakkında da araştırmacılara bilgi sunmaktadır. Radyokarbon tarihleme, mutlak tarihleme metotları arasından en bilinenlerden biri olarak göze çarpar. Diğer mutlak tarihleme metotlarına örnek olarak potasyon-argon tarihleme, termolüminesans tarihleme ve uranyum tarihleme verilebilir. Burada verilen diğer tarihleme metotları da fosil hominidlerin yaşı hakkında tahminler yapmamızı sağlayabilir. Radyokarbon tarihlemesi ile diğer tarihleme metotları, tahmin edebildikleri başarılı yaş dönemi olarak farklılık gösterir. Radyokarbon metodu, ilgili yapıların yaşı hakkında yaklaşık 50000 yıla kadar bir fikir sunabilirken diğer metotlardan bazıları 50000 yıldan eskisini de tahmin edebilmektedir. Absolüt tarihleme metotları, mükemmel ya da kusursuz birer metodolojiye kuşkusuz sahip değildir ve birtakım hatalar barındırabilir. Örneğin, bazı durumlarda kullanılan fiziksel parametrenin ölçümünde hatalar yapılabilir. Radyokarbon tarihleme yönteminde en sık kullanılan karbon izotopu olan 14C’ün incelenen örnekteki yoğunluğu veya radyoaktivitesinin ölçümünde yanlışlar yapılabilir. Hatalar, ayrıca fiziksel parametrenin jeolojik zaman skalasına kusurlu kalibrasyonu veya incelenen örnekteki ekstra fiziksel ve kimyasal değişimlerden kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenle herhangi bir tüf, mağara yatağı, katman, obje, fosilin vs. yaşı belirtildiğinde bu çalışmada kullanılan tarihleme yöntemine bağlı olarak hata payı standart sapma birimi ya da yıl biçiminde ifade edilmelidir.

Karbon-14 metodu 50000 yıla kadar kullanılabilmektedir. Yaşayan organizmalar, yaşadıkları sürece atmosferden Karbon-14 alır. Ölümden sonra organizma daha fazla Karbon-14 absorplayamaz ve hâlihazırda olan Karbon-14 yoğunluğu dereceli biçimde azalır. Buradan elde edilen oranlar ile organizmanın yaşı belirlenir. Daha eski hominid fosillerin yaşlarının tayini için farklı absolüt tarihleme metotları kullanılabilir.

Karbon-14 metodu 50000 yıla kadar kullanılabilmektedir. Yaşayan organizmalar, yaşadıkları sürece atmosferden Karbon-14 alır. Ölümden sonra organizma daha fazla Karbon-14 absorplayamaz ve hâlihazırda olan Karbon-14 yoğunluğu dereceli biçimde azalır. Buradan elde edilen oranlar ile organizmanın yaşı belirlenir. Daha eski hominid fosillerin yaşlarının tayini için farklı absolüt tarihleme metotları kullanılabilir.

Referans

Wood, B. A. (2011). Wiley-Blackwell encyclopedia of human evolution. Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell.

 

Reklamlar

One response to “Absolüt (Mutlak) Tarihleme Metodu • Ansiklopedik Bilgi

  1. Geri bildirim: Hızlandırıcı Kütle Spektrometresi (AMS) • Ansiklopedik Bilgi | Evrimsel Tıp·

Soru, Görüş ve Eleştirileriniz: (Uygunsuz İçerikler Kaldırılacaktır)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s