“Cinsiyet Gelişim Farklılıkları” Poster Sunumu

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinden Evrimsel Tıp Ekibi üyesi Ezgi Kaymak’ın, 27-28 Şubat 2016 tarihlerinde Gazi Üniversitesi Rektörlüğünde Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırma Topluluğu (GÜTBAT) tarafından düzenlenen “Kadın Sağlığı ve Onkoloji” Kongresinde sunmuş olduğu “Cinsiyet Gelişim Farklılıkları” poster bildirisinin özeti ve poster sunumu aşağıda verilmiştir.

CİNSİYET GELİŞİM FARKLILIKLARI

Cinsiyet Gelişim Farklılıkları; genital organlar, kromozom yapıları, gonadlar vb. açısından tipik olarak nitelendirilen dişi ve erkek özelliklerini tam olarak göstermeyen cinsiyet karakteristiğiyle doğan insanlarda görülen durumlar bütünüdür.
Biyolojide eril ve dişil üreme organlarının ikisine de sahip (salyangoz ve solucan) organizmalara “hermafrodit” denir. Bu bağlamda insanlar “hermafrodit” değildir ancak anatominin günümüzdeki kadar gelişmediği 1870lerde doktorlar, sadece dış genital yapıyı dikkate alarak, tanımlayamadıkları genital yapılar için hermafrodit kelimesini kullanmaktaydı. Hermafrodit kelimesi 1917’de yerini intersekse bıraktı ve 2005’e kadar medikal alanda bu kelime kullanılageldi. 2005 yılında Chicago’da toplanan tıp doktorları medikal alanda interseks kelimesini  “disorders of sexual development” (cinsel gelişim bozuklukları) ile değiştirdi. DSD tanımını sağlıklı bedenlere sahip olabilen interseks bireyleri patolojikleştirip düzeltilmeye ihtiyacı olduklarını vurguladığını düşündükleri için yanlış bulan çeşitli organizasyonlar bu kısaltmayı “differences of sex development” (cinsiyet gelişim farklılıkları) olarak kullanmaktadır.
İnterseks kelimesi doğuştan gelen ve çok çeşitli farklı bedensel varyasyonları tanımlamak için kullanılan ortak şemsiye bir  terimdir .Bazı durumlarda interseks durumu doğuş anında fark edilebilir ama bazı durumlarda ise ergenliğe kadar anlaşılamayabilir. Uzmanlara göre , nüfusun % 0.05’i ila % 1.7’si arası interseks özellikleriyle doğmaktadır. Bu rakamın oransal olarak  kızıl saçlı doğanlarla benzer olduğu tespit edilmiştir. İnterseks olmak , o kişinin biyolojik cinsiyet karakteristiğiyle ilişkilidir. Ancak kişinin cinsel yöneliminden ve cinsiyet kimliğinden bağımsız bir olgudur. İnterseks bir kişi heteroseksüel , eşcinsel ,biseksüel veya aseksüel olabilir. Kendini kadın veya erkek veya her ikisi birden olarak tanımlayabilir, ya da hiçbirisi olarak tanımlamayabilir.
Genel olarak interseks durumları kişileri hasta etmeyebilir. Ancak bazı interseks durumları ciddi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğu için tıbbi tedavi gerektirebilir. Fakat interseks cinsiyet organlarının görünümünün cerrahi müdahaleyle “düzeltilmesi” altta yatan tıbbi ihtiyaçları gidermeyebilir hattâ daha kötü hale getirebilir, kozmetik müdahaleler genital organların işlevlerini bozabilir. Günümüzde bireyin rızası alınmadan yapılan “normalleştirme” ameliyatlarına karşı çıkan interseks aktivistleri bu konuda çalışmalar yürütmektedirler. 2013te gerçekleşen Üçüncü Uluslararası İnterseks Forumunda  interseks bireylere gerçekleştirilen “normalleştirici” tıbbi müdahalelerin sonlandırılması ve fetüsün interseks olduğunun anlaşıldığı durumlarda seçici kürtaj uygulamalarının sonlandırılması talep edildi. 2014 yılında Dünya Sağlık Örgütü ile birlikte Birleşmiş Milletler grubu transgender ve interseks bireylerin ikili toplumsal cinsiyet kalıbına uydurmak amacıyla zorla kısırlaştırmalarını kınadı. Almanya, 2013’te çıkarılan bir yasayla iki cinsiyetin özelliklerini de taşıyan bebekleri kadın ya da erkek yerine üçüncü cins olarak kaydeden ya da cinsiyetini belirlememeyi kabul eden ilk Avrupa ülkesi olmuş iken 2014 yılında Fransada bir mahkeme interseks durumlarına sahip bir vatandaşının kimliğindeki “cinsiyeti” hanesinde, “nötr” ibaresini kullanabilmesine karar verdi. 2015 yılında ise Malta, interseks çocuklar üzerinde gerçekleştirilen “düzeltme” ameliyatlarını yasaklayan ilk ülke oldu.
Cinsiyet Gelişim Farklılıkları başlıklı posterde interseks durumları güncel tıbbi sınıflandırma sistemi ile inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar:

-SAX L., How Common is Intersex? A response to Anne Fausto-Sterling (2002), PubMed
-ÖÇAL Gönül, Current Concepts in Disorders of Sex Development (2011), PubMed
-KIM Kun Suk, Disorders of Sex Development (2012), Pubmed
-BARTHOLD Julia Spencer, Disorders of Sex Differentiation: A Pediatric Urologist’s Perspective of New Terminology and Recommendations (2011) , The Journal of Urology
https://intersexualshalala.wordpress.com/
http://assignedmale.tumblr.com/post/101757815287/assigned-male-a-webcomic-about-a-transgender
http://www.isna.org/

Posteri tam boy görüntülemek için posterin üzerine tıklayınız.

Hazırlayan: Ezgi Kaymak (Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Evrimsel Tıp Ekibi)

Reklamlar

Soru, Görüş ve Eleştirileriniz: (Uygunsuz İçerikler Kaldırılacaktır)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s